Hardwerkende professionals

Beleggingsmaatschappijen worden geleid door zeer ervaren en hardwerkende professionals die aandelen kopen en verkopen om voor hun cliënten de best mogelijke resultaten te bereiken. Niettemin laten de uitkomsten van kantoor huren utrecht meer dan vijftig jaar onderzoek geen ruimte voor twijfel: bij een grote meerderheid van fondsmanagers lijkt de selectie van aandelen meer op dobbelen dan op poker. De meeste beleggingsmaatschappijen (doorgaans ten minste twee van elke drie) presteren in elk willekeurig jaar slechter dan de markt als geheel.6 Belangrijker is nog dat de jaar-op-jaarcorrelatie tussen de resultaten van beleggingsmaatschappijen heel klein is, nauwelijks verschillend van nul. De maatschappijen die in een bepaald jaar succesvol zijn, hebben meestal kantoor huren eindhoven geluk gehad: ze hadden met hun dobbelstenen een goede worp gedaan. Onderzoekers zijn het er algemeen over eens dat bijna alle beleggingsadviseurs, of ze zich daarvan bewust zijn of niet, aan een geluksspel deelnemen. Weinigen van hen zijn zich daar echter van bewust. De subjectieve beleving van handelaren is dat ze verstandige gegronde gissingen maken in situaties van grote onzekerheid. In zeer doelmatige markten is een gegronde gissing echter niet nauwkeuriger dan een blinde gok.
Enkele jaren geleden kreeg ik een uitzonderlijke kans om de illusie van financiële vaardigheid van dichtbij te onderzoeken. Ik was uitgenodigd voor een lezing bij een groep van beleggingsadviseurs in een firma die financiële adviezen en andere diensten verzorgde voor zeer welgestelde cliënten. Ik vroeg enkele gegevens op om mijn presentatie voor te bereiden en werd beloond met een kleine schatkamer: een kantoor huren rotterdam samenvattend overzicht van de beleggingsresultaten van zo’n vijfentwintig anonieme adviseurs, voor elk van acht opeenvolgende jaren. De eindejaarsbonus van de adviseurs werd in hoofdzaak bepaald door hun scores in dat jaar. Het was een eenvoudige zaak om de adviseurs op grond van hun prestaties in elk jaar te rangschikken en antwoord te geven op de vraag of er tussen hen duurzame verschillen in vaardigheid bestonden.? Bereikten dezelfde adviseurs jaar na jaar stelselmatig betere uitkomsten voor hun cliënten? Om deze vraag te beantwoorden berekende ik correlatiecoëfficiënten tussen de rangordes in elk paar van de acht jaren: tussen jaar r en jaar 2, jaar r en jaar 3, en zo verder tot tussen jaar 7 en jaar 8. Dit leverde 28 correlatiecoëfficiënten op, een voor elk paar jaren. Ik kende de theorie en was erop voorbereid zwakke aanwijzingen te vinden voor een duurzame vaardigheid. Desondanks was ik verrast toen ik ontdekte dat het gemiddelde van de 28 correlaties o,or was. Met andere woorden: nul. De kantoor huren amsterdam consistente correlaties die zouden wijzen op verschillen in vaardigheid, waren niet te vinden. De resultaten leken op wat je zou verwachten bij een wedstrijd hoge ogen gooien, en niet op een spel dat berust op vaardigheid.

De illusie van begrip

De illusie van begrip
De handelaar, filosoof en statisticus Nassim Taleb zou ook kunnen gelden als psycholoog. In The Black Swan introduceerde Taleb het idee van een narratieve vertekening om te beschrijven hoe ondeugdelijke verhalen uit het verleden van invloed zijn op ons zicht op de actualiteit en onze verwachtingen van de toekomst.1 Narratieve vertekening is het onvermijdelijke product van onze voortdurende kantoor huren utrecht pogingen om de wereld te begrijpen. De verklarende verhalen waardoor mensen zich laten overtuigen, zijn eenvoudig, eerder concreet dan abstract, kennen een belangrijker rol toe aan talent, domheid en bedoelingen dan aan toeval en concentreren zich op een klein aantal opvallende gebeurtenissen in plaats van de talloze dingen die niet gebeurd zijn. Elke opvallende recente gebeurtenis kan de kern vormen van een causaal verhaal. Taleb stelt dat we ons voortdurend voor de gek houden door kantoor huren eindhoven flinterdunne verhalen over het verleden te bedenken en te geloven dat ze waar zijn. Goede verhalen bieden ons een simpele en samenhangende beschrijving van menselijk handelen en menselijke intenties. We zijn altijd bereid gedrag te verklaren uit algemene geneigdheden en persoonlijkheidskenmerken, oorzaken die je gemakkelijk met effecten in verband kunt brengen. Het halo-effect dat in deel 1 is besproken, draagt bij aan samenhang omdat het ons in staat stelt alle eigenschappen van een bepaalde persoon te baseren op één enkel attribuut dat bijzonder in het oog springt. 2 Als we bijvoorbeeld vinden dat een honkbalwerper er aantrekkelijk en atletisch uitziet, denken we ook eerder dat hij een betere werper zal zijn.3 Halo’s kunnen kantoor huren rotterdam ook negatief zijn: als we een speler lelijk vinden, zullen we zijn sportieve vermogens al snel onderwaarderen. Het halo-effect helpt verklaringen eenvoudig en samenhangend te houden door de consistentie van beoordelingen te overdrijven: goede mensen doen alleen maar goede dingen en slechte mensen zijn op alle punten slecht. De uitspraak dat Hitler van honden en kinderen hield, blijft schokkend, ongeacht hoe vaak je dit te horen krijgt, omdat elk spoor van goedaardigheid in zo’n door en door slecht mens inbreuk maakt op de verwachtingen die kantoor huren amsterdam door het halo-effect worden opgeroepen. Inconsistenties verstoren onze gedachten en de helderheid van onze gevoelens.

Regressie naar het gemiddelde

Regressie naar het gemiddelde
Een van mijn grootste eurekamomenten beleefde ik toen ik instructeurs van de Israëlische luchtmacht de psychologie van effectieve training moest bijbrengen. Ik vertelde hun over een belangrijk principe van het verkrijgen van nieuwe vaardigheden: beloningen voor betere prestaties werken beter dan het bestraffen van fouten. Deze stelling wordt gestaafd door onderzoek naar het gedrag van flexplek huren utrecht duiven, ratten, mensen en andere dieren. Toen ik mijn enthousiaste monoloog had afgerond, hief een van de meest ervaren instructeurs zijn hand op en begon zijn zegje te doen. Hij gaf toe dat het belonen van goede prestaties misschien werkte bij duiven, maar dat het opleiden van cadetten toch anders in elkaar stak. Dit is wat hij letterlijk zei: ‘Vaak heb ik cadetten geprezen voor een nette uitvoering van een manoeuvre. De volgende keer dat ze die manoeuvre doen, gaat het meestal minder goed. Aan de andere flexplek huren eindhoven kant heb ik cadetten vaak via hun koptelefoon toegeschreeuwd als ze iets fout deden, en over het algemeen doen ze het de volgende keer dan beter. Vertel ons dan alstublieft niet dat beloning werkt en bestraffing niet, want meestal geldt het omgekeerde.’ Dit was een verheugend nieuw inzicht: een statistisch principe dat ik jarenlang had gedoceerd, bezien in een nieuw licht. De instructeur had gelijk, maar had het ook bij het flexplek huren rotterdam verkeerde eind! Zijn observatie was scherp en correct: situaties waarin hij bepaalde prestaties loofde, werden gevolgd door teleurstellende prestaties, terwijl bestraffende woorden vaak tot betere prestaties leidden. Maar de conclusie die hij had getrokken over de doeltreffendheid van bestraffing en beloning, was volledig de verkeerde. Wat hij had waargenomen, staat flexplek huren amsterdam bekend als regressie naar het gemiddelde, die in dit geval te danken was aan willekeurige schommelingen in de kwaliteit van de prestaties.

Over representativiteit

Over representativiteit
‘Het gazon is netjes gemaaid, de receptionist ziet er competent uit en de inrichting is fraai, maar dat betekent nog niet dat dit bedrijf goed wordt gerund. Ik hoop flexplek huren utrecht dat het bestuur zich niet uitsluitend op representativiteit richt.’
‘Deze beginnende onderneming ziet er veelbelovend uit, maar de a-priorikans van succes in deze branche is extreem laag. Hoe weten we dat dit een uitzonderingsgeval is?’
‘Ze maken keer op keer dezelfde fout: het voorspellen van zeldzame gebeurtenissen op basis van magere aanwijzingen. Als de aanwijzingen mager zijn, moeten flexplek huren eindhoven we ons alleen op de a-priorikansen baseren.’
‘Ik weet dat dit rapport vernietigend is en op solide informatie is gebaseerd, maar hoe zeker zijn we nu eigenlijk van onze zaak? We moeten rekening houden met de onzekere fa ctoren.’ Ons bekendste en meest controversiële experiment handelde over een fictieve vrouw genaamd Linda. Amos en ik formuleerden het Lindavraagstuk om de rol van heuristiek in oordeelvorming en het conflict tussen heuristiek en logica aan te tonen. r Dit is hoe we Linda beschreven:
Linda is eenendertig jaar oud, alleenstaand, openhartig en zeer slim. Ze is afgestudeerd in de -filosofie. Als student maakte ze zich druk over discriminatie flexplek huren rotterdam en sociale onrechtvaardigheid en nam ze deel aan diverse demonstraties tegen kernenergie.
De mensen die deze beschrijving in de jaren tachtig lazen, moesten altijd lachen, omdat ze direct het vermoeden kregen dat Linda aan de Universiteit van Californië te Berkeley studeerde, een universiteit die bekendstond om haar radicale, politiek betrokken studenten. In een van onze experimenten lieten we respondenten acht mogelijke scenario’s voor Linda lezen. Net als in het Tom W.-vraagstuk rangschikten flexplek huren amsterdam sommigen de scenario’s op basis van representativiteit, anderen op basis van kans. Het vraagstuk is vergelijkbaar maar krijgt een iets andere wending.

Een conclusie trekken

De resultaten impliceren dat de respondenten een conclusie trekken: als ik zo veel meer moeite heb dan verwacht met het bedenken van voorbeelden van mijn assertiviteit, zal ik wel niet zo assertief zijn. Onthoud dat deze conclusie gebaseerd is op een verrassing, namelijk dat het ineens zo moeilijk is om voorbeelden van assertiviteit voor de geest te halen. De beschikbaarheidsheuristiek die respondenten toepassen, kan dan ook beter worden beschreven als een ‘onverklaarde heuristiek van niet-beschikbaarheid’. Schwarz en zijn collega’s stelden dat ze de heuristiek konden verstoren door de flexplek huren utrecht respondenten een verklaring voor het ervaren gemak te geven. Ze vertelden de respondenten dat ze een achtergrondmuziekje te horen zouden krijgen tijdens het bedenken van voorbeelden en dat de muziek de geheugentaak zou beïnvloeden. Sommige respondenten werd verteld dat de muziek zou helpen, andere kregen juist het tegenovergestelde te horen. Zoals verwacht gebruikten de respondenten wier gemakservaring nu was ‘verklaard’, de ervaring niet als heuristiek; de respondenten aan wie was verteld dat de muziek de geheugentaak lastiger zou maken, kwalificeerden zichzelf bij zowel zes als twaalf genoemde voorbeelden als even assertief. In vergelijkbare experimenten kwam hetzelfde resultaat naar voren: oordelen worden niet langer beïnvloed door het gemak van herinnering flexplek huren eindhoven wanneer de gemakservaring ‘verklaard’ wordt, bijvoorbeeld door gekromde of rechte tekstvakken, de achtergrondkleur op het scherm of andere irrelevante, door de onderzoekers verzonnen factoren.5 Zoals ik het heb beschreven, omvat het proces dat tot een oordeel op basis van beschikbaarheid leidt een ingewikkelde beredenering. Respondenten ervaren steeds meer moeite met het bedenken van voorbeelden. Ze hebben flexplek huren rotterdam klaarblijkelijk bepaalde verwachtingen aangaande de snelheid waarmee dit gemak afneemt, en die verwachtingen lijken niet te kloppen: de afname verloopt veel sneller. Het is deze onverwachte moeite die de respondenten die twaalf voorbeelden moesten noemen, ertoe brengt om zichzelf als niet assertief te beschrijven. Als deze verrassing wordt weggenomen, heeft de snelle gemaksafname niet langer invloed op hun oordeel. Het proces lijkt dus uit een complexe flexplek huren amsterdam verzameling van conclusies te bestaan. Is Systeem 1 hier dan toe in staat?

De wet van de kleine getallen

Enkele jaren later veroorzaakten Amos en zijn studenten Tom Gilovich en Robert Vallone ophef met hun onderzoek naar misvattingen over willekeurigheid in basketbal. 6 Het ‘feit’ dat sommige spelers het op hun heupen kunnen krijgen, wordt zonder nadenken geaccepteerd door spelers zelf, coaches en fans. De neiging valt ook moeilijk te weerstaan: een speler scoort drie flexplek huren utrecht of vier keer achter elkaar en we trekken dan al snel de conclusie dat die speler het op zijn heupen heeft gekregen en waarschijnlijk nog wel een paar keer zal scoren. De spelers van beide teams accepteren dit: teamgenoten zullen die speler vaker de bal toespelen en de verdediging van het andere team zal extra op hem letten. Uit een analyse van duizenden scorereeksen moest echter een teleurstellende conclusie worden getrokken: spelers krijgen het niet op hun heupen in het professionele basketbal, niet in openspelsituaties en niet met strafworpen. Uiteraard zijn sommige spelers beter dan andere, maar de reeksen van benutte en gemiste kansen flexplek huren eindhoven voldoen aan alle wetten van willekeurigheid. Ontketende spelers bestaan slechts in de ogen van de toeschouwer, die te snel patronen en causaliteit in willekeurigheid wil zien. Een cognitieve illusie, niet meer dan dat. De reacties op dit onderzoek zijn onderdeel van het verhaal. Vanwege de opvallende conclusie kreeg het onderzoek aandacht van de pers en de algemene respons was ongeloof. Toen de vermaarde coach van de Boston Celtics, Red Auerbach, over het onderzoek van Gilovich hoorde, zei hij: ‘En wie is die gozer? Hij heeft dus een onderzoekje gedaan. Alsof mij dat interesseert.’ De neiging om patronen in willekeur te zien is kennelijk te aanlokkelijk -in ieder geval aantrekkelijker dan het geloven van een of andere gozer die een onderzoekje heeft verricht. De illusie van patronen beïnvloedt alle aspecten van ons leven, niet alleen basketbal. Hoelang moet je wachten totdat je kunt flexplek huren rotterdam concluderen dat je vermogensbeheerder echt goed is? Hoeveel succesvolle overnames moeten er zijn geweest voordat de raad van bestuur ervan overtuigd raakt dat de ceo een neus voor goede deals heeft? Als u naar uw intuïtie luistert, zult u vaker dan normaal een foute conclusie trekken, door het als systematisch opvatten van willekeurige gebeurtenissen. We tonen ons maar al te vaak bereid om het idee te verwerpen dat het flexplek huren amsterdam leven om ons heen hoofdzakelijk op willekeur berust.